Thứ Hai, 27 tháng 7, 2015
Sự việc biến đổi, nhưng tính cách của nó không phải cứ tuần tự đều đều mà có những lúc trở nên đột ngột, nhanh chóng, đến thay đổi cả tính chất. Trong hoàn cảnh kháng chiến và cách mạng, những trường hợp biến đổi như thế lại thường xẩy ra luôn. Có thể nói “nhảy vọt”, “biến thể” là tính chất của sự việc trong thời kỳ kháng chiến và cách mạng.
Vị thân sĩ hy sinh tận tụy này, cách đây không lâu còn là một viên quan lại có thành tích không hay. Huyện Quảng Ninh, căn cứ địa của Quảng Bình cuối năm 49, thì sáu tháng trước đó còn là noi cán bộ đi về còn sợ bị hương vệ trong làng đánh mõ báo động. Đồn cổ Hiền tháng này còn là nỗi lo sợ của đồng bào và noi tin tưởng của giặc Pháp nhung tháng sau đã nổi dậy làm binh biến trở về với kháng chiến rồi.
Vị thân sĩ hy sinh tận tụy này, cách đây không lâu còn là một viên quan lại có thành tích không hay. Huyện Quảng Ninh, căn cứ địa của Quảng Bình cuối năm 49, thì sáu tháng trước đó còn là noi cán bộ đi về còn sợ bị hương vệ trong làng đánh mõ báo động. Đồn cổ Hiền tháng này còn là nỗi lo sợ của đồng bào và noi tin tưởng của giặc Pháp nhung tháng sau đã nổi dậy làm binh biến trở về với kháng chiến rồi.
Chẳng phải đấy là những sự tình cờ ngẫu nhiên nào mà đó là tiến tói tất nhiên của sự việc đã tiềm tàng tích lũy bao nhiêu sức lực, một ngày kia bỗng nhiên vùng dậy nổ ra.
Tác phẩm của chúng ta phải thể hiện được các sự vùng dậy nổ ra ấy, nó là cao độ của sự việc, mà thường thường cũng là cao độ của tác phẩm.
Tác phẩm – nhất là tiểu thuyết và kịch – thường kỳ thú nhất là ở những chỗ tả được các sự biến thể, nhảy vọt, các phút vùng dậy, nổ ra đó.
Nhưng chúng ta cũng nhớ rằng đó là những phút hiểm nghèo, rất dễ làm hỏng tác phẩm. Biết bao vở kịch đã đưa ra những trường hợp đột biến ngớ ngẩn, máy móc, thằng Việt gian vừa giết người, trong cảnh trước, liền bắn Tây, hô khẩu hiệu và đòi tự tử nữa, ngay ở cảnh sau.
Ông nhà giàu phản động ở màn thứ nhất liền cho vợ đi hội bà mẹ, con trai đi bộ đội, con gái đi cứu thương, và mình đem gia sản cúng cho xã hội rồi gia nhập dân quân ở màn cuối
Bởi vậy, chúng ta phải nghiên cứu các trường hợp biến đổi ấy thực chu đáo kỹ càng. Phải kết hợp chặt chẽ việc nghiên cứu quá trình và nghiên cứu biến thể, vì trên thực tế nó là một khối thống nhất không tách rời nhau. Có nghiên cứu những lúc biến thể mói thấy tất cả cái sắc thái, cái cao độ của quá trình, và ngược lại, có theo dõi sự việc trong cả quá trình thì mói hiểu được sự việc trong những lúc nó biến đổi đột ngột đến thay đổi cả tính chất cố hữu của nó.
Từ khóa tìm kiếm nhiều: ca
dao là gì, tài liệu văn học
dân gian
