Thứ Tư, 29 tháng 7, 2015
-
Phải nghiên cứu các tài liệu
-
Tài Liệu thu nhặt được, ta có thể sử dụng bằng những cách sau đây:
-
Dùng y như thực.
-
Sửa chữa, thêm bớt, xếp đặt lại.
-
Biến hóa nó đi.
Trong các trường hợp đều phải nghiên cứu nó.
vẫn biết ngay lúc ghi chép, tìm tòi tài liệu ta cũng đã nghiên cứu nó rồi.
Nhưng lúc sắp mang nó ra sử dụng vẫn cần phải nghiên cứu lại. Như người chỉ huy
quân sự ngày thường đã hiểu rõ các đội viên, nhung lúc sắp đưa họ ra trận vẫn
hỏi: Đội viên này có khả năng gì, nên giao cho công tác gì, chiến đấu với ai,
v.v…
Lúc sắp biến tài liệu thành tác phẩm, ta cũng phải
hỏi: ‘Tài liệu này dùng được việc gì? Nên đặt ở đâu? Phối hợp cùng các tài liệu
khác thế nào? Có gì không hợp lý? Có gì mâu thuẫn?”
Vì ngày thường tài liệu chỉ là tài liệu. Nó chưa có nhiệm
vụ rõ ràng. Nó lại sống trong tình trạng đơn lệ, rời rạc. Nhưng vào tác phẩm là
nó phải dùng để đạt một mục đích chính trị, nghệ thuật nào. Và vì thế, nó phải
phối họp cùng trăm nghìn tài liệu khác, hay biến hóa đi trong trăm nghìn tài
liệu khác. Những lúc ấy xảy ra nhiều trường hợp rất phiền toái.
Có tài liệu để ở đây thì sống mà đem lại kia thì
chết. Ví dụ dùng một tài liệu rất hay về trận đánh, vào một quyển tiểu thuyết
tả vùng bị chiếm, ta có thể thành cồng. Nhưng đem tài liệu ấy nhét vào một
quyển kịch tả vùng tự do, cho hai anh nông dân trong kịch kể lể với nhau về
trận đánh ấy chẳng hạn thì cả kịch lẫn tài liệu đều chết.
Có những tài liệu để riêng ra thì hay nhưng ghép
lại, lại hỏng to. Ví dụ: Một bạn kia có một tài liệu về một ông già Việt gian,
lại có một tài liệu về một anh thanh niên cán bộ, cả hai đều rất sống. Nhưng
trong tác phẩm, anh cho anh cán bộ làm con ông già, có nhiều chỗ không hợp lý,
câu chuyên bị hỏng ngay. Một bạn khác đã từng thấy cán bộ địch vận hôn tù binh,
lại cũng đã sống rất nhiều với tù binh, nhưng lúc xây dựng cũng hỏng vì đã cho
cán bộ địch vận hôn một tên tù binh đại gian ác, cần phải giết.
Có những tài liệu dùng ít thì có thể hay, nhưng
dùng nhiều lại trở nên vô chính trị. Ví dụ trong khi tranh đấu với địch, có
người bị bắn, có người bị chém, có người bị tù, nhưng nếu kết thúc một quyển
truyện hanh đấu mà cho tất cả nhân vật đều bị tù, bị chém, bị bắn thì dù tài
liệu có sống, tác phẩm vẫn chết như thường.
Một vài ví dụ kể trên, nhắc cho chúng ta thấy rằng
có tài liệu hay chưa đủ, còn cần phải biết sử dụng nó cho hợp lý. Muốn thế, cần
phải nghiên cứu nó cẩn thận khi sử dụng.
Từ khóa tìm kiếm nhiều: truyen van hoc viet nam
